Văn hóa “Kkondae” – Nỗi sợ hãi của thế hệ trẻ Hàn Quốc
Văn hóa Kkondae là gì mà khiến giới trẻ Hàn luôn ám ảnh khi nhắc đến, dù là môi trường đi học hay đi làm họ vẫn luôn ái ngại về lối sống này. Và vì sao người Hàn lúc nào cũng hỏi nhau về tuổi trong lần đầu tiên gặp nhau? Trong khi tuổi tác được xem như một vấn đề nhạy cảm ở một số quốc gia. Đặc biệt là ở những quốc gia theo chủ nghĩa cá nhân như phương Tây. Ngoài tuổi thì kinh nghiệm sống, tuổi nghề… cũng là những vấn đề được quan tâm ở Hàn Quốc. Liệu đó có phải là đặc trưng của một văn hóa nào đó không? Để giải đáp câu hỏi trên, hãy cùng KVIS tìm hiểu bài viết này nhé!
Từ “Kkondae” (꼰대) bắt nguồn từ tiếng lóng của Hàn Quốc, dùng để chỉ những người lớn tuổi có xu hướng áp đặt quan điểm, tư duy, hoặc giá trị truyền thống của mình lên người trẻ. Họ thường dùng những câu như:
“Kkondae” gần như được sử dụng với ý nghĩa tiêu cực. Văn hóa “Kkondae” trở thành một biểu tượng của sự bảo thủ, gia trưởng, và không tôn trọng quan điểm khác biệt, đặc biệt trong môi trường làm việc hay giáo dục. Nó ám chỉ phần lớn đàn anh ỷ thế mình là “ma cũ” tại nơi làm việc nên họ cho phép bản thân có quyền ra lệnh, có quyền gạt bay mọi ý kiến và đòi hỏi sự phục tùng tuyệt đối của các “ma mới”.
Nếu các quốc gia phương Tây cho rằng câu hỏi “Bạn bao nhiêu tuổi?” mang ý nghĩa tiêu cực, thì ở Hàn Quốc, trẻ em từ khi còn nhỏ đã được dạy cách hỏi về tuổi tác để có thể xưng hô cho phù hợp. Tuổi tác đã trở thành yếu tố trung tâm trong xã hội Hàn Quốc.
Văn hóa Hàn Quốc chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Nho giáo, điều này tạo nên quan niệm rằng người lớn luôn đúng và kinh nghiệm của họ thường phong phú hơn so với thế hệ trẻ. Họ có quyền sai lầm và quyền áp đặt quan điểm của mình. Giáo sư Lim Myung Ho (Đại học Dankook) đã nhận định: “Tôi định nghĩa Kkondae là việc xem xét các mối quan hệ giữa con người theo chiều dọc, chứ không phải chiều ngang.”
Có thể bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng việc gia nhập quân đội cũng trở thành lý do để Kkondae phát triển. Một bộ phận nam giới tại Hàn Quốc tin rằng việc họ đã từng nhập ngũ và phục vụ quân đội khiến họ có giá trị hơn những thanh niên chưa từng đi lính. Trong văn hóa Kkondae, khái niệm "bình đẳng" dường như không tồn tại. Thế hệ "lão làng" thường tự cho rằng họ giỏi hơn những người trẻ tuổi hơn và từ đó tự cho mình quyền dạy dỗ, điều khiển người khác một cách vô lý. Theo một cuộc khảo sát năm 2020 từ trang web Saramin, có đến 71% người Hàn Quốc đi làm cho rằng nơi làm việc của họ có ít nhất một Kkondae trẻ. Từ góc độ tư duy, bất kỳ ai cũng có thể trở thành Kkondae, bất kể tuổi tác, vì vậy theo khảo sát, độ tuổi của họ đang ngày càng trẻ hóa và trở nên phổ biến như những người lớn tuổi thực sự.
Trước đây, cụm từ “Kkondae” thường được sử dụng trong môi trường học đường để chỉ những giáo viên được coi là nghiêm khắc, khắt khe và độc đoán. Thế hệ trước thường nghĩ rằng không cần lắng nghe ý kiến của những người trẻ tuổi hơn và yêu cầu lớp trẻ phải tuân theo một cách tuyệt đối.
Văn hóa “Kkondae” trong trường học dựa vào số năm học tập. Sinh viên khóa trên có quyền sai bảo đàn em khóa dưới, và những học sinh học lâu năm thường có xu hướng thể hiện thái độ kiêu ngạo, thậm chí bắt nạt những bạn mới chuyển đến. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường (학교 폭력) ở Hàn Quốc.
Chỉ cần một chút khác biệt về thời gian học cũng đủ để một người có thái độ Kkondae, và điều này góp phần vào tình trạng “ma cũ bắt nạt ma mới,” làm gia tăng bạo lực học đường trong các trường học ở Hàn Quốc.
Sự phổ biến rộng rãi của K-Drama, K-Pop và K-Beauty luôn đi kèm với văn hóa Kkondae. Những người trẻ buộc phải tự giác chào hỏi và thể hiện sự tôn trọng, luôn lắng nghe người lớn tuổi hơn, bất kể họ có tài năng ra sao.
Văn hóa “Kkondae” tạo ra một khoảng cách thế hệ lớn tại nơi làm việc, đặc biệt trong môi trường văn phòng. Tại đây, văn hóa Kkondae được xác định dựa trên số năm công tác. Có một hệ thống phân cấp rõ ràng trong công ty liên quan đến cách gọi tên, chức vụ và sự phân bổ vị trí công việc.
- Về cách xưng hô:
Người Hàn Quốc thường sử dụng chức danh (Giám đốc - 사장님), Trưởng phòng (부장님) hoặc tên kèm theo chức vụ (Thư ký Kim - 김 비서), Trưởng nhóm Park (박 팀장). Cách xưng hô này thể hiện sự không gần gũi và sự phân chia thứ bậc rõ ràng trong môi trường làm việc.
- Về chức vụ:
Người có chức vụ cao hơn thường nắm quyền lực lớn hơn. Điều này ảnh hưởng đến việc báo cáo và trách nhiệm công việc. Hơn nữa, thái độ của cấp dưới đối với cấp trên cần phải thể hiện sự tôn trọng và nhún nhường. Việc mời cấp trên đi ăn cũng là một hành động thể hiện sự chu đáo.
- Về sự phân công vị trí làm việc:
Những nhân viên trẻ mới vào công ty thường có nhiệm vụ chuẩn bị cafe và nước uống cho các thành viên trong phòng ban. Họ cũng thường là người ghi chép trong các cuộc họp, đặt bàn trước khi đi ăn, gọi đồ ăn hoặc phân phát thìa, đũa trên bàn ăn. Những công việc này thường lặp lại với hầu hết các nhân viên mới.
- Về thời gian làm việc:
Thời gian làm việc cũng là một yếu tố gây áp lực cho những người mới vào. Dù đã hoàn thành công việc, nếu cấp trên chưa về thì họ vẫn chưa được phép rời khỏi văn phòng. Việc ra về quá sớm có thể dẫn đến những đánh giá không tốt từ cấp trên.
Văn hóa "Kkondae" không chỉ là thách thức độc đáo của Hàn Quốc mà còn là bài học quý báu cho tất cả các xã hội, trong đó có Việt Nam. Để xây dựng một cộng đồng đoàn kết và phát triển, cả thế hệ trẻ và thế hệ đi trước cần học cách tôn trọng sự khác biệt, lắng nghe và hỗ trợ lẫn nhau. Khi mỗi thế hệ đều cởi mở hơn, sự thấu hiểu sẽ thay thế những rào cản, tạo dựng một xã hội hòa hợp và tiến bộ.
_________________________________________________________________
Facebook: https://www.facebook.com/quoctehanvietkvis
Website: http://kvis.edu.vn
Email: duhockvis@gmail.com
Hotline: 0939700382
Địa chỉ: số 26/96E Công Chúa Ngọc Hân phường 13 quận 11, Tp.HCM
